Tuesday,January 23, 2018
  • :
  • :

अन्तरवार्ता

‘म शिव जी बन्छु भन्दा पनि बन्न नदिए बल प्रयोग गर्छु’

‘म शिव जी बन्छु भन्दा पनि बन्न नदिए बल प्रयोग गर्छु’

संविधान जारी गर्ने समय नजिकिँदै जाँदा दलहरूबीच अझै सहमति हुन सकेको छैन् । संविधान समयमा नआउने देखेपछि संविधानसभाका सभाध्यक्ष सुवासचन्द्र नेम्वाङले सोमबारसम्म दलहरूलाई सहमति गर्न या आफूलाई मस्यौदा तयार गर्न दिन आग्रह गरेका छन् । उनले संविधानको मस्यौदा बनाएर पेश गर्ने काम कालकुट विष भएको भन्दै उक्त विष आफूले खान तयार रहेको अभिव्यक्ति दिएपछि राजनीतिक माहोल निकै तातेको छ । यसै क्रममा संविधान समयमै जारी गर्नका लागि के गरन सकिन्छ र कालकुट विष खाने कुरा के भन्ने विषयमा सभाध्यक्ष नेम्वाङसँग ओएनएसले कुराकाणी गरेको थियो । प्रस्तुत छ सोही कुराकानीः-

संविधान जारी गर्नुपर्ने बेला आयो त ? के गरिरहनु भएको छ ।

निरन्तर छलफल गरेको गर्यै छु, औपचारिक अनौपचारिक भेटघाट गरेको गरेकै छु । तर, दलहरुको पछिल्लो जुन सहमतिको प्रयास छ । त्यो निश्कर्षमा पुगिरहेको छैन । उहाँहरूले २ घण्टाभित्रमा टुङ्गो लगाउँछौ भन्नुभएको थियो । दलहरूले विवादित विषयमा सहमति गरिँदा अहिले पनि माघ ८ मा संविधान निर्माण हुन सक्छ भन्ने कुरा भनेको छु । तर, भएको छैन ।

माघ ८ मा संविधान साच्चिकै आउँछ ?

जहाँसम्म माघ ८ मा संविधान आउछ भन्ने कुरा छ, संविधान जारी गर्नको लागि दुई वटा कुरा हुनुपर्छ । एउटा विवादित बिषयमा दलहरूबीच सहमति हुनुपर्छ । पहिलो प्राथमिकता पनि मेरो पनि यही हो । यसको लागि अब संविधानसभाको बैठक सायद सोमबारसम्म चल्छ र सकिन्छ । त्यसपछि हामीले एउटा टुङ्गोमा पुग्नु पर्ने हुन्छ । त्यसैले, मैले दलहरूलाई भने तपाईहरूलाई चार दिन बाँकी छ । दुई घण्टामा टुङ्ग्याउछु भन्नु भएको हो । तपाईहरुलाई ४ दिनको समय दिन सकिन्छ । यो चार दिन भित्रमा विषयमा सहमति गर्नुहोस् । तपाईहरू विषयमा सहमति गर्न सक्ने अवस्थामा हुनुहुन्छ । तर, तपाईहरुले गरिराख्नु भएको छैन ।

सहमतिका लागि समय पनि दिनु भएको छ नी के आधारमा दिनु भएको हो ?

मैले दलहरूलाई दवाव दिइरहेको छु, त्यसकै आधारमा हो । चार दिनमा सहमति गर्नु भएन भने तपाईहरुले दिमाखमा अर्को एउटा कुरा राख्नुहोस् भनेर मैले भनेको छु । मलाई संविधानको मस्यौदा ल्याउने अधिकार दिनुहोस् । केहि नियम निलम्बन गरौ, बाधा-अड्काउ फुकाउको प्रस्ताव गरेर संविधानको विधयकको मस्यौदा गर्ने अधिकार मलाई दिनुहोस् । म कम्तिमा १० दिन बढिमा १४ दिन भित्रमा संविधानको विधेयक संविधानसभा समक्ष राख्छु । त्यसलाई संसोधन गर्नुहोस्, परिमार्जन गर्नुहोस् पास गर्नुहोस् । देश र जनताको हितमा यो कालकुट बिष पिउन म तयार छु ।

कुन अर्थमा कालकुट बिष भनेको ?

कुन अर्थमा भन्दाखेरी यसबाट थुप्रै कुरा उठ्न सक्छन् । यो कुरा मिलेन, भएन भन्ने कुराहरू तपाईहरुको तर्फबाट म बोक्न तयार छु भन्न खोजेको हो । तपाई कि त आफू सक्नुहोस् कि त मलाई यो अधिकार दिनुहोस् । मैले यो प्रस्ताव कार्यव्यवस्था समितिको बैठकमा राखेको हो ।

तपाई त रेफ्री हो रे नी त ? अनि प्रस्ताव ल्याउन मिल्छ  ?

म अवश्य रेफ्री हुँ । तर, खेलाडीले गोल नै गर्न सकेनन भने यसरी गोल गर्नुहोस भनेर सिकाउने, दवाव दिने नभए कुनै खेलाडी मार्फत आफै गोल हान्न पनि सक्नुपर्छ भन्ने लागेको छ । मैले त गोल हान्छु पनि भनेको छैन । मस्यौदा ल्याउँछु तपाईहरू त्यसलाई छलफल गरेर गोल आफै हान्नुहोस् मात्र भनेको हो ।

कसरी ल्याउनु हुन्छ मस्यौदा चै ?

उहाँहरूलाई मैले गृहकार्य गरेर सबै दस्तावेजहरू उपलब्ध गराएको छु । यसलाई अध्ययन गर्नुहोस् । अहिले उत्तर दिनुपर्दैन । तपाईहरूको प्राथमिकता भनेको यो चार दिनभित्रमा विषयमा सहमति गर्न मै लगाउनुहोस् । तर, यसो गरिरहँदा कथमकदाचित हामीले सकेनौ भने संविधानसभा अड्केर बस्न सक्दैन । अड्काउनु हुँदैन । देश र जनताको हितमा यसलाई अगाडि बढाउनुपर्छ । अगाडि बढाउनको लागि तपाईहरूले दिने एउटा अधिकार नियम निलम्बन गरेर बाधा अड्काउ फुकाएर संविधानसभाका अध्यक्षलाई दिनुहोस् । म तपाईहरुको तर्फबाट तथस्ट अध्यक्षको नाताले संविधानको मस्यौदा बढिमा १४ दिन र घटिमा १० दिन भित्र बनाएर पेश गर्छु । यसमा उहाँहरूले के भन्नु भयो भने, ‘अहिले नै यस विषयमा टुंगोमा नपुगौ । भरसक हामी अध्यक्षज्यूलाई कालकुटछ विष पिउने अवस्थामा पुर्याउन चाहान्नौ । हामी आफू पनि त्यसलाई अलिअलि बाढ्छौ । अर्थात्, हामी सकारात्मक रुपमा सहमतिमै बनाउन लाग्छौ भन्नु भएको छ ।

दलहरूले नसकेको हो की नगरेको खासमा ?

जनताको बीचमा मत माग्न जादा यीनै दल र नेतहरुलाई जनादेश दिए । हामी लोकतान्त्रिकका प्रक्रियामा विश्वास गर्नेले यसको अर्थ बुझ्छौ । यी ३१ दलले यो समस्याको समाधान गरेनन् भने अहिले नयाँ जनादेशमा अरू कस्ले गर्लान्, गंभिर प्रश्न छ । यो प्रश्न मैले उनीहरुलाई निरन्तर राखेको छु । यति गंभिर स्थिति छ है भनेको छु । मैले नजिकबाट हेरेको छु, उहाँहरुले मलाई भन्नु भएको छ, २ घण्टाभित्र टुंगाउन सक्छौ । कसैकसैले त चुड्कीको भरमा सक्छौ भन्नु भएको छ । उहाँहरुलाई सम्झाएर भने, ‘तपाईहरु धेरै ठुला ठुला कुरा गर्नुहुन्छ । तर, किन अहिले संविधानको विवादलाई टुंग्याउनु भएको छैन ।’ त्यसैले दलहरूले नसकेको होइन । तपाईहरुले नगरेको हो । किन नगरिराखेको हो ? अब तपाईहरुले कि त गर्नुपर्छ । कि त जनतलाई भन्नु पर्छ । भन्दा उहाँले फेरि पनि गछौ भनेका छन् ।

तपाई रेफ्री भएका नाताले गोल हान्ने कुरा त भएन गर्न सक्ने चै के हो ?

माघ ८ गते संविधान जारी गर्ने सम्दर्भमा मैले देखेको उल्लेखित दुई वटा बाटोबाहेक अन्य छैन । कि त विषयमा सहमति गर्नु पर्यो, प्रक्रिया छोट्याएर संविधान जारी गर्न सकिन्छ । कि त मलाई  अधिकार दिनु पर्यो, बाधा अड्काउ फुकाउन , नियम निलम्बन गर्न उहाँहरुले सहयोग नगरि हुन्न । यी दुई वटै नहुने भन्नेको अर्थ माघमा संविधान जारी हुन सक्दैन भन्ने हो ।

दुई वटै कुरा भएन भने के हुन्छ त ?

संविधानसभा अडिएर पर्खिएर त बस्न सक्दैन । त्यति बेला संविधान, नियम, स्थापीत अभ्यास जसलाई सबै दलले मानेका छन् त्यस बमोजिम हामीले अगाडि बढ्नु पर्ने हुन्छ । त्यसरी अघि बढ्दा प्रक्रिया लम्बिन्छ । माघ ८ गते संविधान जारी हुन सक्दैन ।

साच्चिकै तपाई विष नै खान तयार हो ? कुन अर्थमा आयो यस्तो कुरा ?

कालकुट बिषको सन्दर्भ कहाँ जोडिएको छ, यहाँलाई थहा छ । समुन्द्र मन्थनसँग जोडिएको छ । समुन्द्र मन्थनबाट कालकुट बिष निस्कदा शिव जीले कालकुट बिष धारण गर्नु भएको थियो । अहिले एक अर्कालाई विश्वास नगर्ने, जुँगाको लडाई भैरहेको अवस्थामा उहाँहरुले आ–आफ्नो अडान नछोड्ने, यस्तो अप्ठ्यारोमा त्यो सम्पूर्ण चिज धारण गर्न तयार छु ।

जनताले गाली गर्छन्, कार्यकर्ताले गाली गर्छन की भन्ने डर छ भने दलका नेतहरुले सभामुख देखाई दिनुहोस् । सभामुखले यस्तो विधेयक ल्याउनु भयो । अब हामी परिमार्जन गरेर पास गर्न कोशिस गर्छौ भन्नु होस् । जम्मै मलाई देखाइदिनुहोस् । यो अर्थमा सम्पूर्ण अपजस बोक्न म तयार छु । अधिकार दिनुहोस्, भन्ने मेरो भनाई हो ।

अघिल्लो संविधानसभा जस्तो सभामुखले गर्न सकेन भन्ने अपजस नखान विष पिउने कुरा गरेको हो ?

पाठ त अघिल्लो संविधानसभाले पक्कै सिकाएको छ । तर, मैले भनेको थिए, ऐनमौकामा मैले गर्नुपर्ने कुरा गर्छु भनेको थियो । अब अहिले बेला भयो भन्ने लाग्यो । चार दिनमा दलहरुले सहमति गर्न सक्नुहुन्छ । सहमति गर्न यो कुराले अभिप्रेरित गर्ला । उहाँहरु सक्नु हुन्न भने मलाई दिनको लागि तयार हुन पर्यो । मेरो प्रस्ट कुरा छ ।

१४ दिन भित्र मस्यौदा के आधारमा ल्याउनु हुन्छ ?

एउटा त मेरो पृष्ठभूमि सबैलाई थाहा छ । दोस्रो निरन्तर काम गर्दा गर्दा यसबारे सम्पूर्ण सुचना , आधारहरु मसँग छ । तर, संविधान निर्माणको प्रक्रिया संविधानसभामार्फत जादा जटिल हुन्छ । प्रक्रियाबाट जाँदा अप्ठ्यारो हुन्छ, एउटा विज्ञ समेतको रूपमा र सहयोगमा म त्यो चाँडो गर्न सक्छु । एउटा मस्यौदा तयार हुन्छ । मस्यौदा तयार भएपछि फरक पर्दैन । किन कि दलहरुले यसमा संसोधन गर्न सक्छन् । छलफल गर्न सक्छन् ।

सधैँ नम्र स्वभावको मान्छे कसरी कडा भइयो त ?

नम्रता चै मेरो सानैदेखिको बानी हो । कहिले कसरी मेरोमा आयो थाहा छैन । तर, विनम्रतापूर्वक मेरो अविचलित अडान रहन्छ र विनम्रता भनेको कमजोरी होइन । त्यो कुरा मेरो व्यबहारले देखाउँछ । वास्तवमा नेताहरूलाई म जुन भाषामा भनिरहन्छु । जस्तै, कार्यव्यवस्थाको बैठकमा भनेको छु, ‘ जनताले ३१ दलका तपाई नेतहरुलाई पत्याएकोमा आज तपाईहरुले नसक्ने अवस्थामा पुग्ने हुनु भयो भने यसको सन्देश के हो ?’ विनम्रतापूर्वक भनिएको यो भाषा छ वास्तवमा यो कति कडा हो भन्नु कुरा बुझ्नेलाई श्रीखण्ड नबुझ्नेलाई खुर्पाको बीड हो । अब दलहरूले श्रीखण्ड नै बनाउनु हुन्छ खुप्राको बीड बनाउने छैनन् भन्ने मरो विश्वास हो ।

खुप्राको बीड नै बनाए भने ?

त्यतिखेर सबैभन्दा ठूलो घाटा दलहरुलाई नै हुनेछ । म मेरो अधिकारभित्र रहेर अन्तिम बल प्रयोग गर्नेछु । त्यो बललाई अवरोध गर्न खोजियो भने बाँकी कुरा जनताले थाहा पाउनेछन् । कसले श्रीखण्ड बुझे, कसले खुप्राको बिड ।

आफ्नो मत व्यक्त गर्नुहोस्

अन्य समाचार...